ضدآفتاب آخرین قدم روتین صبح است و شاید مهم‌ترین آن. اما بسیاری از ما ضدآفتاب را کمتر از مقدار لازم می‌زنیم، یا فقط یک بار در روز. در این حالت، محافظتی که روی بسته‌بندی نوشته شده، کامل به پوست نمی‌رسد.
چقدر ضدآفتاب کافی است؟
عدد SPF روی بسته‌بندی با مقدار مشخصی از ضدآفتاب اندازه‌گیری می‌شود. اگر کمتر از آن بزنید، محافظت هم کمتر می‌شود. یک راه ساده برای اندازه‌گیری، «قانون دو انگشت» است:
- ضدآفتاب را در امتداد دو انگشت اشاره و میانی بکشید.
- همین مقدار را برای صورت و گردن استفاده کنید.
- ضدآفتاب را یکنواخت پخش کنید و لبه‌های صورت، پشت گوش‌ها و گردن را فراموش نکنید.
اگر این مقدار برایتان زیاد است، ضدآفتاب را در دو لایه‌ی نازک‌تر بزنید و بین آن‌ها کمی صبر کنید.
چه ضدآفتابی انتخاب کنیم؟
- SPF ۳۰ یا بیشتر: برای استفاده‌ی روزانه پیشنهاد می‌شود.
- طیف گسترده (Broad Spectrum): یعنی در برابر هر دو نوع پرتوی UVA و UVB محافظت می‌کند.
- بافت مناسب نوع پوست: پوست چرب معمولاً بافت سبک و مات را ترجیح می‌دهد و پوست خشک بافت کرمی‌تر را. ضدآفتابی که حس خوبی روی پوست دارد، احتمال بیشتری دارد که هر روز استفاده شود.
ضدآفتاب مینرال یا شیمیایی؟
ضدآفتاب‌ها معمولاً در دو گروه معرفی می‌شوند:
- مینرال (فیزیکی): با ترکیباتی مثل اکسید روی و دی‌اکسید تیتانیوم روی سطح پوست لایه‌ای محافظ می‌سازند. این ضدآفتاب‌ها معمولاً برای پوست‌های حساس انتخاب خوبی‌اند، اما ممکن است ردی سفید روی پوست بگذارند.
- شیمیایی: پرتوهای فرابنفش را جذب می‌کنند و معمولاً بافت سبک‌تر و شفاف‌تری دارند. برای بعضی پوست‌های حساس ممکن است کمی تحریک‌کننده باشند.
بسیاری از ضدآفتاب‌ها ترکیبی از هر دو نوع‌اند. مهم‌تر از نوع ضدآفتاب این است که SPF کافی و طیف گسترده داشته باشد و آن را هر روز و به اندازه‌ی کافی بزنید.
ضدآفتاب برای پوست حساس
اگر پوستتان حساس است، ضدآفتاب‌های بدون عطر را انتخاب کنید و هر محصول تازه را اول روی بخش کوچکی از پوست، مثلاً کنار گردن، امتحان کنید. اگر بعد از یکی دو روز قرمزی یا سوزش ندیدید، استفاده روی صورت را شروع کنید.
چند بار در روز تمدید کنیم؟
ضدآفتاب با گذشت زمان، عرق، لمس صورت و پاک کردن آن از روی پوست کم می‌شود. برای همین:
- اگر بیرون از خانه هستید، هر ۲ ساعت یک بار ضدآفتاب را تمدید کنید.
- بعد از شنا، ورزش، عرق زیاد یا خشک کردن صورت با حوله، دوباره ضدآفتاب بزنید، حتی اگر ضدآفتاب مقاوم به آب باشد.
- اگر بیشتر روز داخل خانه یا محل کار و دور از پنجره هستید، معمولاً یک بار زدن در صبح کافی است. اما کنار پنجره هم پرتوی UVA از شیشه عبور می‌کند.
روزهای ابری و زمستان چه؟
ابر جلوی بخش زیادی از پرتوهای فرابنفش را نمی‌گیرد. در زمستان هم، به‌خصوص در کوهستان و روی برف، بازتاب نور می‌تواند پرتوی بیشتری به پوست برساند. برای همین ضدآفتاب در همه‌ی روزهای سال بخشی از روتین صبح است، نه فقط در تابستان.
ضدآفتاب و آرایش
- ضدآفتاب را بعد از آبرسان و قبل از آرایش بزنید و چند دقیقه صبر کنید تا روی پوست بنشیند.
- SPF کرم‌پودر یا پنکیک معمولاً کافی نیست، چون برای رسیدن به محافظت نوشته‌شده باید مقدار زیادی از آن را زد. این محصولات را مکمل ضدآفتاب بدانید، نه جایگزین آن.
- برای تمدید ضدآفتاب روی آرایش، می‌توانید از ضدآفتاب‌های پودری یا اسپری‌های مخصوص صورت استفاده کنید.
اشتباه‌های رایج
- زدن ضدآفتاب فقط در روزهای آفتابی یا فقط در تابستان
- کم زدن ضدآفتاب برای اینکه پوست براق نشود
- فراموش کردن گردن، گوش‌ها و پشت دست‌ها
- استفاده از ضدآفتاب تاریخ‌گذشته، یا ضدآفتابی که مدت طولانی در گرما مانده است
ضدآفتابی که هر روز و به اندازه‌ی کافی بزنید، از ضدآفتابی که گاهی بزنید مؤثرتر است.
جمع‌بندی
برای صورت و گردن حدود دو بند انگشت ضدآفتاب با SPF ۳۰ یا بیشتر و طیف گسترده بزنید و بیرون از خانه هر ۲ ساعت آن را تمدید کنید. برای پیدا کردن ضدآفتابی که با نوع پوستتان جور است، آنالیز پوست را انجام دهید یا ضدآفتاب‌ها را در فروشگاه ببینید.
منابع
نکته‌های این مقاله بر پایه‌ی راهنماهای عمومی این منابع (به زبان انگلیسی) نوشته شده‌اند:
- آکادمی درماتولوژی آمریکا (AAD)، 5 common sunscreen mistakes — and how to avoid them
- آکادمی درماتولوژی آمریکا (AAD)، Sunscreen FAQs
